Literatuur
1. Russische literatuur – van Poesjkin tot Tsjechov
2. Russische literatuur – overzicht van de 20e eeuw
3. Literatuur na de perestrojka
4. Schrijfsters uit de 20e eeuw: van Achmatova tot Oelitskaja
Cultuurgeschiedenis / onderweg
5. Kunst en cultuur langs de Wolga
6. Kunst en cultuur langs de Dnjepr
7. Moskou, de stad, haar geschiedenis, kunst en literatuur
8. Sint Petersburg, de stad, haar geschiedenis, kunst en literatuur
Beeldende kunst
9. Russisch realisme en impressionisme
10. Beeldende kunst in de 20e eeuw
11. Workshop

Het huis met de leeuweriken
Hoeveel boeken moeten er nog geschreven worden over grote en kleine oorlogen? Over groot en klein geweld? Het boek Het huis met de leeuweriken heeft een romantische titel, maar het is een hartverscheurend verhaal over de tragedie van het Armeense volk. In de literatuurbijlage van Trouw in december werd dit boek genoemd door een recensent bij de 'beste' boeken van 2005. Bij de titel was ik geneigd te denken aan een idyllisch landschap, een veranda met houten tuinmeubilair en dat wás er ook. Maar het huis, het terras werd een plaats waar in 1915 alle mannen en jongens van een Armeense familie vermoord werden, waarbij de vrouwen en de dochters moesten toekijken. Een van de dochters zou jarenlang haar spraak kwijt zijn, zij werd letterlijk sprakeloos van ontzetting en angst. De vrouwen krijgen het advies, ofwel worden gedwongen het stadje in Armenië te verlaten en zich elders te vestigen. Er volgt een afschuwelijke reis vol vernederingen en ontberingen, zij weten met de grootste moeite in een havenplaats te komen, waar zij uiteindelijk op een schip komen, dat hen naar familie in Italië zal brengen. De Italiaanse schrijfster Antonia Arslan heeft met dit boek de geschiedenis van haar voorouders geschreven, haar grootvader liet de laatste drie letters van hun naam 'ian' verwijderen. Hij betaalde veel geld om minder herkenbaar als Armeniër te zijn, een hoge prijs voor integratie… Bij alle boeken over oorlog, over geweld, kan dit boek zonder twijfel toegevoegd worden. De manier waarop in dit boek zowel de grootste wreedheid als de grootste goedheid voorkomen, zette mij enorm aan het denken. Twee jaar geleden zei mijn moeder: "ik heb nieuwe buren, weet je waar ze vandaan komen? Uit Armenië. Eigenlijk weten we weinig van dat land en dat volk". Ik ben dezelfde dag in de boekhandel bij haar in het dorp het boek van Arslan gaan bestellen. Een beter boek kon mijn moeder niet lezen als het gaat om de achtergrond van haar buren.

Hilde van Vlaanderen
"Portret van Adelaïde Simonourtch, 1889 (Valentin Serov)"